|
Dersin Dili
|
Türkçe
|
|
Dersin Düzeyi
|
Lisans
|
|
Bölümü / Programı
|
Bilgisayar Mühendisliği
|
|
Öğrenim Türü
|
Örgün Öğretim
|
|
Dersin Türü
|
Seçmeli
|
|
Dersin Öğretim Şekli
|
Yüz Yüze
|
|
Dersin Amacı
|
Bu dersin amacı, kriptolojinin temel kavramlarını ve tarihsel gelişimini tanıtmak; klasik, modern ve açık anahtarlı şifreleme yöntemlerinin matematiksel temellerini, algoritmik yapılarını ve mühendislik bağlamındaki uygulamalarını anlaşılır biçimde sunmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin şifreleme ve şifre çözme süreçlerini matematiksel modelleme ve analitik problem çözme yaklaşımlarıyla inceleyebilmeleri, farklı kriptografik yöntemlerin güvenlik varsayımlarını ve olası zayıflıklarını değerlendirebilmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca, modern kriptografik sistemlerin anahtar yönetimi, güvenlik düzeyi ve hesaplama karmaşıklığı açısından ele alınmasıyla öğrencilerin kriptografik yöntemlere sistematik ve eleştirel bir bakış açısı geliştirmeleri amaçlanmaktadır; ders içeriği örnek uygulamalar ve problem çözme çalışmalarıyla desteklenecektir.
|
|
Dersin İçeriği
|
Kriptolojinin tanımı, tarihsel gelişimi ve temel terminolojisi; kriptografik sistemlerin temel ilkeleri, tasarım yaklaşımları ve değerlendirme ölçütleri ile simetrik ve asimetrik şifreleme yaklaşımlarının kavramsal karşılaştırılması dersin kapsamını oluşturmaktadır. Şifreleme ve şifre çözme süreçleri, kriptanaliz kavramı, saldırı modelleri ve değerlendirme kriterleri dersin temel çerçevesi içinde ele alınmaktadır. Ayrıca dijital imza kavramına giriş yapılarak kriptografinin güncel kullanım alanları tanıtılmaktadır. Ders kapsamında kriptografinin matematiksel temelleri üzerinde durulmakta; modüler aritmetik, aralarında asallık, modüler ters kavramı ve matrisler incelenmektedir. Klasik şifreleme yöntemleri arasında Sezar, öteleme, afin ve Atbash şifrelemeleri; çok alfabeli yerine koyma yöntemleri kapsamında Vigenère şifrelemesi ve anahtar uzunluğunun güvenliğe etkisi; transpozisyon tabanlı yöntemler kapsamında route, dizi ve dikdörtgen transpozisyon şifrelemeleri ele alınmaktadır. Matris tabanlı şifreleme yaklaşımı olarak Hill şifrelemesi, anahtar seçimi, terslenebilirlik koşulları ve temel güvenlik değerlendirmeleri incelenmektedir. Blok tabanlı klasik yöntemler kapsamında Playfair ve dört kare şifrelemeleri ile bu yöntemlerin yapısal zayıflıkları değerlendirilmektedir. Dersin ilerleyen bölümünde ADFGX ve ADFGVX gibi gelişmiş klasik şifreleme yaklaşımları, modern blok şifreleme yöntemleri olarak DES ve AES algoritmaları ile açık anahtarlı kriptografik sistemler kapsamında RSA ve El-Gamal algoritmaları matematiksel altyapıları, güvenlik varsayımları ve genel özellikleri açısından ele alınmaktadır.
|
|
Dersin Yöntem ve Teknikleri
|
|
|
Ön Koşulları
|
Yok
|
|
Dersin Koordinatörü
|
Dr. Öğretim Üyesi Fatma Zehra UZEKMEK
|
|
Dersi Verenler
|
Dr. Öğretim Üyesi Fatma Zehra UZEKMEK
|
|
Dersin Yardımcıları
|
Yok
|
|
Dersin Staj Durumu
|
Yok
|
Ders Kaynakları
|
Kaynaklar
|
Leung, L. R. N., Introduction to Cryptography with Coding Theory, Pearson Education, 2019.
Banoth, R., & Regar, R., Classical and Modern Cryptography for Beginners, Springer, 2023.
Klima, R. E., & Sigmon, N. P., Cryptology: Classical and Modern, 2nd Edition, CRC Press, 2019.
|
|
Ders Notları
|
1. Anlatım
2. Soru-Cevap
3. Tartışma
4. Alıştırma ve Uygulama
5. Problem Çözme
|
|
Sınavlar
|
1 Ara sınav, 1 Final sınavı
|
Ders Yapısı
|
Matematik ve Temel Bilimler
|
%100
|
|
|
Mühendislik Bilimleri
|
%30
|
|
|
Mühendislik Tasarımı
|
%0
|
|
|
Sosyal Bilimler
|
%0
|
|
|
Eğitim Bilimleri
|
%0
|
|
|
Fen Bilimleri
|
%0
|
|
|
Sağlık Bilimleri
|
%0
|
|
|
Alan Bilgisi
|
%0
|
|
|