Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2SHU110Havacılıkta İş Sağlığı ve Güvenliği2+0+02228.03.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Ön Lisans
Bölümü / Programı Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu derse katılan öğrencilerin, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatını öğrenmesi, üretim ve işletme güvenliğini sağlaması, karşılaşılan tehlikelerle ilgili risklerden korunmaya yönelik bilgi ve beceriler kazanması, İSG farkındalığının güvenlik kültürü oluşumuna etkisini öğrenmesi amaçlanmaktadır. Prediktif bakış açısına sahip olmanın, iş kazalarına neden olabilecek tehlikeli durum ve davranışların erken tespitine, risklerin değerlendirilmesine ve meslek hastalığı oluşumuna etkisini anlayabilecek ve iş hayatında karşılaşabilecekleri çeşitli olayların (iş kazası, meslek hastalığı, iş akdinin feshi vb.) mevzuat gereği yaptırımlarını öğrencektir. Ayrıca İSG kültürünü oluşturmada bireysel olarak güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasına nasıl katkı sağlayabileceklerini kavrayacaktır.
Dersin İçeriği İSG’nin tarihsel gelişimi ile başlayarak, İSG mevzuatı, politikası, İSG’de taraflar, kaza oluşum modelleri, olay, kaza, ramak kala, iş kazası ve meslek hastalığı kavramları ve sektörel değerlendirilmesi, havacılık sektöründe iş sağlığı ve güvenliği kavramları, güvenlik kültürü oluşumu, risk etmenleri ve korunma yöntemleri, ergonomi, psikososyal riskler, risk değerlendirme yöntemleri ile İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri (İSGYS) ve sektöre özel uygulamaları kapsamaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Sunum, haftalık ödev (okuma ve izleme), örnek olay incelemeleri.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Öğr.Gör. Öğr. Gör. Esra Aslıhan ŞENCEL aslihan.sencel@gedik.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Yeşilbaş, E. (2020). Havacılıkta Emniyet Yönetimi İle İlgili ICAO Mevzuatı ve Türkiye’deki Uygulaması. İTÜ FBE Uçak ve Uzay Mühendisliği Anabilim Dalı. YL Tezi. Şubat 2020.
Kocabaş, F., vd. (2018). Çalışma Ortamında Psikososyal Risk Etmenlerinin İş Kazası, Meslek Hastalıkları ve İşle İlgili Hastalıklarla İlişkisi. Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği Sosyal Güvence Dergisi, Yıl: 7, Sayı: 14.
Acil Durum Planı Hazırlama Rehberi. (2024). T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü. 39sf.
Barut, S., Erdoğan, Y. (2024). Havalimanı Yer (Ramp) Hizmetleri Çalışanlarının Karşılaştıkları İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin İncelenmesi. Türk Hava Kurumu Üniversitesi Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi. Year/Yıl 2024, Volume/Cilt 4, Issue/Sayı 1, 75-98.
Yegin, A. (2015). İş Güvenliği Kültürünün İş Kazalarına Etkisi. YL Tezi. TC Gedik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Ders Notları AKPINAR T. (2014). İş Sağlığı ve İş Güvenliği. Ekin Basım Yayın Dağıtım, Bursa.
KURT, R. (2015). Herkes İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi. Seçkin Yayınevi, Ankara.
Mevzuat: 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Şencel, E. (2025). Havacılıkta İş Sağlığı ve Güvenliği Ders Notları.

Ders Yapısı
Mühendislik Bilimleri %20
Sosyal Bilimler %20
Eğitim Bilimleri %10
Sağlık Bilimleri %20
Alan Bilgisi %30

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Veri yok

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 10 1 10
Ara Sınavlar 1 7 7
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 10 10
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 2 55

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Mevzuat çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği kavramlarını tanımlayabilme, çalışan güvenliğini öncelikleyen bir yaklaşım sergileyebilme.
2 Çalışma ortamlarındaki tehlike ve risk etmenlerini sınıflandırabilme, iş kazası ve meslek hastalıklarını tanımlayabilme.
3 Havacılık sektöründe sağlığı tehdit edebilecek risk etmenlerini, acil durumlara yönelik politikala ve uygulamaları açıklayabilme.
4 İSG kültürünün, havacılıkta emniyet yönetim sistemine etkisini kavrayabilme, kişisel koruyucu donanımların önemini fark edebilme

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 'İş Sağlığı ve Güvenliği' kavramı, Önleyici yaklaşımlı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na genel bakış, İSG'nin amaçları 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu https://casgem.gov.tr/poco-pages/mevzuatlar/6331-say%C4%B1l%C4%B1-%C4%B1s-ve-guvenl%C4%B1g%C4%B1-kanunu/
2 Dünya’da ve Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliğinin tarihçesi, Ulusal ve Uluslararası İSG yönetmelikleri Evolution of Workplace Safety: A Century of Progress https://www.youtube.com/watch?v=u6HPcH07Bro
3 İş kazası ve meslek hastalığı kavramı, kaza oluşumu, W. Heinrich’in temel prensipleri, tehlike ve risk kavramları, ramak kala bildirimleri ve havacılıkta emniyet yönetim sistemi İş kazası ve meslek hastalığı usül ve esasları, bildirim süreleri, geçici ve sürekli iş göremezlik gelirleri hakkında okuma; https://www.sgk.gov.tr/Content/Post/a4b7b555-198f-41e4-a020-fa52276bda37/Meslek-Hastaligi-2025-02-27-10-32-29
4 Havacılıkta EYS (Safety Management System-SMS), reaktif-proaktif-prediktif bakış açısı Oblique Shield Safety / Safety Management System (SMS) in Aviation (An introduction) https://www.youtube.com/watch?v=OSGZlqobO4o Yeşilbaş, E. (2020). Havacılıkta Emniyet Yönetimi İle İlgili ICAO Mevzuatı ve Türkiye’deki Uygulaması. İTÜ FBE Uçak ve Uzay Mühendisliği Anabilim Dalı. YL Tezi. Şubat 2020.
5 İş hukuku ve işçi hakları 4857 sayılı İş Kanunu https://mevzuat.gov.tr/
6 Sağlığı tehdit eden etmenler (biyolojik, fiziksel, kimyasal,psikolojik ve sosyal vb.) ve sağlık gözetimi
7 Fiziksel risk etmenleri (havalimanı sahası, kabin, uçak bakım)
8 Kimyasal ve biyolojik risk etmenleri
9 Psikososyal ve ergonomik risk etmenleri (kokpit, kabin ve yer personeli özelinde), psikososyal kökenli meslek hastalıkları Kocabaş, F., vd. (2018). Çalışma Ortamında Psikososyal Risk Etmenlerinin İş Kazası, Meslek Hastalıkları ve İşle İlgili Hastalıklarla İlişkisi. Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği Sosyal Güvence Dergisi, Yıl: 7, Sayı: 14.
10 Acil Durum Eylem Planları ve Raporlama; afet kavramı ve olası acil bir durumda yapılması gerekenler, https://gonullu.afad.gov.tr/ Acil Durum Planı Hazırlama Rehberi. (2024). T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü. 39sf.
11 Risk Analiz Yöntemleri ve Havacılık Sektöründe İSG Risklerinin İncelenmesi Barut, S., Erdoğan, Y. (2024). Havalimanı Yer (Ramp) Hizmetleri Çalışanlarının Karşılaştıkları İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin İncelenmesi. Türk Hava Kurumu Üniversitesi Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi. Year/Yıl 2024, Volume/Cilt 4, Issue/Sayı 1, 75-98.
12 Sektörel kişisel koruyucu donanımlar (Baş, göz, vücut, el ve kol, ayak, bacak, solunum sistemi ve cilt koruyucular) Safety Attitudes at Work https://www.youtube.com/watch?v=5_IFz7FEZ9E
13 Koruyucu sağlık uygulamaları ve çalışan güvenliği önlemleri
14 Türkiye’de ve Dünya’da havacılık sektöründeki iş sağlığı ve güvenliği kültürü, vaka çalışmaları ve dönem değerlendirmesi Yegin, A. (2015). İş Güvenliği Kültürünün İş Kazalarına Etkisi. YL Tezi. TC Gedik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14
Tüm 2 5 2 1
Ö1 5 3 4
Ö2 5 3
Ö3 3 5 3
Ö4 3 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.gedik.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=268439&curProgID=5742&lang=tr